Goedbedoeld….maar vaak pijnlijk om te horen

Veel mensen bedoelen het oprecht goed wanneer iemand chronisch ziek is of leeft met lichamelijke, cognitieve of emotionele beperkingen.

Toch kunnen sommige uitspraken, juist omdat ze zo vaak worden gebruikt, heel anders binnenkomen dan bedoeld. Niet omdat iemand iets verkeerd doet, maar omdat woorden anders worden ervaren wanneer je dagelijks leeft met verlies, onzekerheid en beperkingen.

Hieronder enkele voorbeelden.

“Blijf positief.”

Een positieve instelling kan waardevol zijn, maar wanneer iemand dagelijks moet omgaan met pijn, verlies of achteruitgang, kan deze opmerking voelen alsof verdriet, angst of rouw er niet mogen zijn. Soms heeft iemand geen positiviteit nodig, maar erkenning voor wat hij of zij werkelijk doormaakt.

⸻

“Ik begrijp precies wat je voelt.”

Hoe goed bedoeld ook, niemand kan precies weten hoe een ander zich voelt. Juist deze uitspraak kan iemand het gevoel geven dat zijn of haar unieke ervaring wordt ingevuld. Vaak is het veel waardevoller om te zeggen: “Ik kan het niet volledig begrijpen, maar ik wil je graag begrijpen.”

⸻

“Het komt vast wel goed.”

Deze woorden zijn bedoeld om hoop te geven, maar kunnen onbedoeld de ernst van de situatie bagatelliseren. Voor iemand die leeft met een progressieve of onzekere aandoening is er vaak helemaal geen zekerheid dat het goed komt.

⸻

“Je moet blijven vechten.”

Voor veel chronisch zieke mensen voelt iedere dag al als vechten. Deze uitspraak kan daarom overkomen alsof iemand niet genoeg zijn best doet, terwijl hij of zij juist alles geeft wat nog mogelijk is.

⸻

“Je ziet er helemaal niet ziek uit.”

Vaak bedoeld als compliment, maar voor mensen met een onzichtbare aandoening kan dit juist pijnlijk zijn. Het kan voelen alsof hun beperkingen of klachten niet serieus worden genomen, simpelweg omdat ze niet zichtbaar zijn.

⸻

“Iedereen heeft weleens pijn.”

Hoewel iedereen pijn kent, is chronische pijn niet te vergelijken met tijdelijke klachten. Deze uitspraak kan het gevoel geven dat de dagelijkse realiteit van iemand wordt gebagatelliseerd.

⸻

“Je moet gewoon…”

Zinnen die beginnen met “je moet gewoon” gaan vaak voorbij aan de beperkingen die iemand ervaart. Wat voor een gezond persoon vanzelfsprekend lijkt, kan voor iemand anders lichamelijk of cognitief simpelweg niet haalbaar zijn.

⸻

“Heb je dit al eens geprobeerd?”

Adviezen worden vaak met de beste bedoelingen gegeven. Toch kan deze vraag overkomen alsof iemand zelf nog niet alles heeft geprobeerd, terwijl veel chronisch zieke mensen al jarenlang op zoek zijn naar oplossingen.

⸻

“Je moet de moed niet opgeven.”

Deze uitspraak kan onbedoeld suggereren dat iemand de moed al heeft opgegeven. Terwijl veel mensen juist iedere dag opnieuw alles geven wat zij nog in zich hebben.

⸻

“Er zijn mensen die het nog veel erger hebben.”

Dat er mensen zijn die het zwaarder hebben, maakt iemands eigen verdriet of pijn niet kleiner. Vergelijken helpt zelden; erkenning bijna altijd.

⸻

“Je bent zo sterk.”

Dit lijkt een mooi compliment, maar kan ook voelen als een verwachting. Alsof iemand altijd sterk moet blijven en geen ruimte meer heeft om kwetsbaar te zijn.

⸻

“Ik zou dat nooit kunnen.”

Hiermee verschuift de aandacht ongemerkt naar degene die de uitspraak doet. Veel waardevoller is het om nieuwsgierig te blijven naar hoe de ander zijn of haar situatie ervaart.

⸻

“Je moet het accepteren.”

Acceptatie is geen knop die je omzet. Het is een persoonlijk proces dat tijd kost en soms steeds opnieuw begint wanneer de gezondheid verder achteruitgaat.

⸻

“Misschien zit het tussen je oren.”

Voor veel mensen met een onzichtbare aandoening is dit één van de meest pijnlijke opmerkingen die zij kunnen horen. Hun klachten zijn echt, ook wanneer de oorzaak niet direct zichtbaar of eenvoudig verklaarbaar is.

⸻

“Je denkt er te veel over na.”

Wanneer je lichaam dagelijks signalen afgeeft die je leven bepalen, is het logisch dat je daarmee bezig bent. Deze uitspraak kan voelen alsof iemands ervaring wordt weggewuifd.

⸻

Wat helpt dan wél?

Vaak zijn het juist de eenvoudige woorden die het meeste verschil maken.

“Dank je dat je dit met mij deelt.”

“Ik weet niet precies hoe dit voor jou is, maar ik wil je graag begrijpen.”

“Hoe kan ik er op dit moment voor je zijn?”

“Wil je dat ik luister, of wil je dat ik met je meedenk?”

Soms is begrip niet het geven van een antwoord.

Soms is begrip simpelweg de bereidheid om zonder oordeel aanwezig te zijn.

www.ong-filosofie.com